Czosnek-uprawa

 

Czosnek ( Allium sativum) 

jest byliną cebulową, należy do roślin z rodziny liliowatych.  Jest jednym z najbardziej wartościowych warzyw. Więcej o wartościach zdrowotnych czosnku ...

Czosnek preferuje ciepłe stanowisko, wiosną okryte folią lub włókniną. Gleba powinna być żyzna, ciepła, gliniasta lub piaszczysta, bogata w wapń, o odczynie neutralnym pH 6,5-7. Glebę kwaśną należy wcześniej zwapnować. Jesienią wprowadza się nawozy kompostowe lub organiczne.

Sadząc czosnek główkę rozłamuje się na części i każdy ząbek wkłada do ziemi na głębokość 5 cm, ostrą stroną do góry.  Sadzimy czosnki jesienią , przykrywając je warstwą ziemi 2 razy grubszą od ich średnicy.

Uprawa współrzędna

Czosnek dobrze rośnie z wieloma roślinami ,dzięki olejkom eterycznym i intensywnemu zapachowi odstrasza szereg szkodników i zapobiega chorobom grzybowym.

 z truskawkami - ogranicza występowanie szarej pleśni oraz roztocza truskawkowego

z marchwią i pietruszką -  zapach czosnku odstrasza połyśnicę marchwiankę, natomiast marchew chroni czosnek przed śmietką cebulanką

z pomidorem i ogórkiem – zapobiega chorobom wywołanym przez grzyby, odstrasza mszyce i inne szkodniki.

Nie zaleca się sadzić czosnku w towarzystwie warzyw strączkowych oraz kapustnych.

Choroby i szkodniki

Groźne są larwy śmietki cebulanki, nornice, krety.

Czosnek może być również atakowany przez rdzę, fuzaryjną zgniliznę cebul i fuzariozę.  Roślinom uprawianym w szklarniach zagrażają mszyce.  Więcej o  zwalczaniu szkodników przeczytasz tutaj.

Czosnek – właściwości zdrowotne

 Właściwości zdrowotne czosnku

To warzywo, które ma szereg właściwości zdrowotnych, przede wszystkim działa przeciwbakteryjnie, antyseptycznie i przeciwwirusowo, jest naturalnym antybiotykiem, wzmacnia odporność. Zmniejsza przekrwienie oraz obniża poziom cholesterolu, ma działanie przeciwmiażdżycowe. Obniża ciśnienie krwi.

Zwalcza wolne rodniki , zawiera antyutleniacze, wapń, fosfor, potas, mangan, witaminę C, wszystkie witaminy z grupy B.  Działa pozytywnie na naczynia krwionośne, przez co zabezpiecza nas przed powstawaniem żylaków i pajączków, ma działanie przeciwzakrzepowe. Posiada aminokwas allininę  - aktywny organiczny związek siarki, który fermentując przekształca się a antybakteryjną allicynę, dlatego też jest stosowany przy objawach fermentacji w jelicie.

Czosnek wpływa na śródbłonek naczyniowy, powodując rozkurcz naczyń krwionośnych, zmiękcza ścianki naczyń i sprawia, że krew jest bardziej płynna, dzięki temu pobudza ukrwienie przede wszystkim nóg, naczyń tętniczych, mózgu i ucha wewnętrznego. Zapobiega zawałowi serca i udarowi. Ma działanie odmładzające. 

Czosnek ma też zbawienny wpływ na nasze trawienie.  Jedzenie czosnku może pomóc w zwalczaniu chorób pasożytniczych. Pobudza cały system trawienny, przyspiesza metabolizm.

W okresie jesienno-zimowym warto czosnek wprowadzić do codziennego jadłospisu. Przy różnych infekcjach czy słabszej odporności można stosować domowe specyfiki na bazie czosnku. Popularne i wielce skuteczne jest mleko z masłem i czosnkiem. Ułatwia odkrztuszanie wydzieliny, wzmacnia odporność.

Wyciąg wodny lub alkoholowy z ząbków czosnku- stosuje się w nieżytach jamy ustnej, gardła, oskrzeli, przewodu pokarmowego, chorobach płuc, nadciśnieniu, dolegliwościach artretyczno-reumatologicznych, chorobach skóry, chorobach nowotworowych, przewlekłych biegunach.

Wyciąg winny z ząbków czosnku na bazie białego wina, ma zastosowanie w chorobach nowotworowych i w podeszłym wieku.

Przymoczki nasączone wyciągiem olejowym z ząbków czosnku są pomocne w leczeniu owrzodzeń, oparzeń, odleżyn.

Przy przeziębieniu pomocne są kanapki z drobno posiekanym świeżym czosnkiem, które stosowały jeszcze nasze babcie. Obniżają gorączkę i działają przeciwwirusowo. 

 

NATURALNE ŚRODKI do zwalczania chorób i szkodników

 

NATURALNYMI  ŚRODKAMI do zwalczania chorób i szkodników są: 

GNOJÓWKA

Do przygotowania gnojówki używamy naczyń z tworzywa sztucznego, drewna lub fajansu.

Proces fermentacji trwa zwykle 2-3 tygodnie.  W pierwszym etapie fermentacji naczynie pozostawić otwarte –nie przykryte. Należy przykryć dopiero wówczas, gdy fermentacja ustanie .

Rośliny podlać  lub wykonać  oprysk roztworem rozcieńczonym w proporcji  1:10.

 

WYWAR

Wywary są mniej trwałe od gnojówek, dlatego zaleca się przygotowywać je w mniejszej ilości ( na ok. 5-10 litrów wody) i najlepiej od razu zużyć.

Rośliny rozdrobnić  i moczyć  24 godziny w wodzie.

Powstały osad gotować  w tej samej wodzie na wolnym ogniu ok. 15-20 min, odcedzić. Rozcieńczyć  w proporcji 1:5.

 

WYCIAG (MACERAT)

Suche ziele lub zielone części roślin zalać  wodą  na 12 do 24 godzin, odcedzić

 

NAPAR

Suszone lub świeże rośliny zalać  wrzątkiem, a następnie podgrzewać  przez ok. 15 min na wolnym ogniu nie dopuszczając do wrzenia. Po ostudzeniu płyn odcedzić.

 

WROTYCZ  

Wyciąg z wrotyczu ogranicza występowanie mszyc, gąsienic i mrówek.

150g liści zalać 5 l wody. Opryskiwać nierozcieńczonym.

NASIONA JODŁY   

Wyciąg z nasion jodły odstrasza ślimaki.

3 g nasion zalać 1 l wody i zostawić na 12 godz. Kilkakrotnie opryskiwać ziemię w pobliżu roślin, gdzie żerują ślimaki

SKRZYP POLNY

Zmniejsza występowanie chorób grzybowych ( mączniaka, rdzy, zarazy ziemniaczanej).

Skrzyp stosuje się w postaci wyciągu, wywaru lub gnojówki. Gnojówka ze skrzypu zawiera dużo kwasu krzemowego, wzmacniając rośliny.

Gnojówka: 500g zielonych liści / 5 l wody . Stosować roztwór w proporcji 1:5

 

POKRZYWA

Podczas fermentacji pokrzywy wydzielają się substancje zawierające azot, witaminy, kwas krzemowy oraz białko. Gnojówkę z pokrzywy stosujemy jako środek nawożący i wzmacniający rośliny.

Gnojówka: 10 l wody /1 kg świeżo pociętych pokrzyw (najlepiej bez nasion) .  Mieszać przez 2 tygodnie raz dziennie. Po zakończeniu fermentacji , kiedy nie będzie już widać pęcherzyków na powierzchni roztworu, naczynie przykryć. Stosować roztwór w proporcji 1:10.

 

                      

      ZĄBKI CZOSNKU 

Czosnek ogranicza choroby grzybowe i bakteryjne, odstrasza mszyce i inne owady.

Wywar: 75 g roztartych ząbków zalać 10 l wody gotować  ok. 15-20 min.

Wyciąg 1 : 150g  czosnku zalać 10 l wody na 24 godz,

Wyciąg 2 : 500g czosnku zalać 10 l wody i przetrzymać do początku fermentacji

Do oprysków rozcieńczyć w proporcji 1:10

UWAGA! Do połyśnicy marchwianki nie rozcieńczać !

 

RUMIANEK

Rumianek zastosowany w postaci wywaru wzmacnia rośliny

1/5 szkl surowych kwiatów zalać 1 l wody i zagotować. Ostudzić i przecedzić.

Opryskiwać przez cały okres wegetacji co 2 tygodnie. Aby wzmocnić rośliny można też moczyć nasiona w wywarze ok. 30 min przez siewem.

 

PAPROĆ (narecznicy samczej lub orlicy pospolitej)

Gnojówka z paproci  zwalcza mszyce i czerwce na roślinach ozdobnych w domu.

500g świeżych liści lub 50g suszonych zalać 5 l wody i zostawić do sfermentowania. Opryskiwać roztworem w proporcji 1:10

 

ŻYWOKOST 

Gnojówka zawiera dużą ilość potasu , zalecana jest dla roślin o dużym zapotrzebowaniu na potas.

1kg liści /10 l wody , fermentować ok. 2-3 tygodnie. Używać w proporcji 1:10

 

-

PORADY:

-aby przy opryskiwaniu preparaty dokładnie pokryły powierzchnią liści możemy dodać do nich szarego mydła ( 3 g mydła na 1 litr preparatu) lub też kilka kropel płynu do mycia naczyń

 

PRZECIW CHOROBOM GRZYBOWYM:

·         Na mączniaki –napar z czosnku, macerat z siana, macerat z wrotyczu

·         Na moniliozę wierzchołków pędów wiśni i moreli- napar z chrzanu

·         Na rdzę – macerat z wrotyczu

·         Ochronnie przeciw wszelkim infekcją- odwar ze skrzypu polnego, odwar z rumianku

PRZECIW SZKODNIKOM

·         Na mszyce- macerat z pokrzywy, odwar z rumianku, odwar z rabarbaru, macerat z czosnku, macerat lub napar z cebuli, macerat z ziemniaków, macerat z wrotyczu, napar z piołunu, macerat z tytoniu

·         Na połyśnicę marchwiankę- gnojówka z czosnku, gnojówka z cebuli

·         Na wgryzkę szczypiorkę- napar z rabarbaru

·         Na mączliki lub miseczniki- macerat lub odwar z tytoniu (10 papierosów /1 l wody)

·         Na przędziorki- napar z piołunu, macerat z czosnku, macerat lub napar z cebuli, macerat ze szczawiu, macerat z mniszka, macerat lub gnojówka z wrotyczu

·         Na wszelkie owady gryzące i ssące- napar z krwawnika

·         Na szkodniki gryzące w sadach –napar z liści pomidora

·         Na myszy polne (dla odstraszenia)- gnojówka z bzu czarnego

·         Na mrówki (dla odstraszenia)- gnojówka z piołunu

·         Na bielinka kapustnika – wyciąg z czarnego bzu, oleandra, eukaliptusa.

 

NA WZMOCNIENIE

·         Gnojówka z pokrzywy

·         Macerat z rumianku

·         Odwar ze skrzypu

·         Macerat z wrotyczu

 

  Wiele szkodników można zwalczyć chroniąc ich naturalnych wrogów i usuwając ich rośliny żywicielskie. O pożytecznych mieszkańcach ogrodu przeczytasz tutaj.

Wszystkie wyżej wymienione sposoby ochrony są skuteczne i bardzo polecane, ale przede wszystkim aby uniknąć chorób  należy działać również zapobiegawczo.   Zabiegi ochrony roślin przed chorobami i szkodnikami to działania zapewniające optymalny rozwój roślin, poczynając od starannej uprawy i pielęgnacji gleby, stosowanie odpowiedniego płodozmianu, prawidłowego nawożenia, podlewania i odchwaszczania.  Wszystkie te zabiegi prowadzą do ograniczenia chorób i szkodników.

Zastosowanie środków chemicznych jest ostatecznością!

Najczęściej powodem schorzeń roślin są czynniki klimatyczne, niesprzyjająca pogoda (przymrozki,  wiatr, nadmierne opady deszczu i gradu,  upały) , a także niewłaściwe stosowanie środków chemicznych. Duże znaczenie ma też przygotowanie gleby,  spulchnienie zapobiegające jej zaskorupieniu,  odpowiednie dostarczenie składników pokarmowych przez umiejętne nawożenie gleby.

Wszelkie niepożądane szkodniki  takie jak  ślimaki, drutowce, pędraki czy rolnice można zwalczać za pomocą specjalnych pułapek i przynęt. Można je zwabić np. połówkami ziemniaków lub marchewki ułożonymi płaską częścią  na powierzchni gleby.